Ngôi đình làng Bái Sơn, nằm tại xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa, không chỉ là một di tích văn hóa quan trọng mà còn ghi dấu ấn lịch sử trong cuộc kháng chiến giành độc lập của dân tộc. Tuy nhiên, hiện trạng của ngôi đình đang ở mức báo động khi nhiều phần của công trình đã xuống cấp nghiêm trọng và cần được trùng tu ngay lập tức.
Di Tích Văn Hóa Cấp Tỉnh
Đình làng Bái Sơn được công nhận là Di tích Văn hóa cấp tỉnh vào năm 1996, với kiến trúc đặc trưng của thời nhà Nguyễn (thế kỷ XIX). Ngôi đình có kết cấu hình chữ Đinh, gồm một tiền đường với 5 gian, 2 chái và hậu cung một gian, cùng bộ vì kèo kiểu chồng rường kẻ bẩy. Đây là một điểm nhấn trong di sản văn hóa của khu vực.
Ông Hoàng Ngọc Toàn, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Bái Sơn, đã chia sẻ rằng ngôi đình này có mối liên hệ đặc biệt với căn cứ Bái Sơn (chiến khu Bãi Sậy), được thành lập vào tháng 2/1944 theo chỉ đạo của Quân khu 3. Căn cứ Bái Sơn được biết tới là một trong năm căn cứ quan trọng thuộc chiến khu Hòa – Ninh – Thanh (chiến khu Quang Trung) trong năm 1945.
Dấu Ấn Lịch Sử
Theo tài liệu lịch sử, đây cũng là nơi ghi dấu sự ra đời của đội tự vệ vũ trang chiến đấu đầu tiên của huyện Hà Trung (cũ) với các thành viên tiêu biểu như Tạ Quang Dõng, Tạ Văn Vội và Phạm Nguyễn Hoàng, cùng nhiều người khác. Cụ Tạ Quang Dõng, người có vai trò quan trọng trong đội ngũ này, đã cùng dân làng giả làm người đi rừng để che mắt kẻ thù, đồng thời vừa tiếp tế thực phẩm, vừa bảo vệ đội quân tự vệ.
Trong quá khứ, đình làng Bái Sơn là địa điểm tổ chức các cuộc họp quan trọng của đội tự vệ, góp phần vào công cuộc kháng chiến giành độc lập. Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ, ngôi đình đang rơi vào tình trạng hư hỏng nghiêm trọng.
Hiện Trạng Xuống Cấp Nghiêm Trọng
Điều đáng lo ngại là ngôi đình hiện đã xuống cấp trầm trọng và chưa được tu bổ, một vấn đề đang khiến người dân nơi đây hoang mang. Ông Toàn cho biết: “Ngôi đình đã gắn bó với người dân từ rất lâu nên vào mỗi dịp lễ hội, chúng tôi không dám cho người dân vào bên trong đình mà phải tổ chức ở ngoài sân.”
Theo ghi nhận, nhiều cột gỗ và vì kèo bên trong đình đã bị mục nát, làm tăng nguy cơ đổ sập. Người dân đã phải sử dụng hàng chục cọc tre và luồng để tạm thời gia cố cho các phần hư hỏng, một giải pháp thiếu bền vững nhưng tạm thời đảm bảo an toàn.
Đề Xuất Giải Pháp Tôn Tạo
Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Tống Sơn đã xác nhận tình trạng hư hỏng của đình làng Bái Sơn. Vị lãnh đạo cho biết: “Thời gian qua, người dân và địa phương đã phải dùng cọc tre, luồng để chằng chống tại các vị trí cột, kèo bị hư hỏng nhằm đảm bảo an toàn.”
Để giải quyết vấn đề này, xã đang khẩn trương xây dựng phương án và báo cáo Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch cũng như UBND tỉnh về thực trạng xuống cấp của ngôi đình, đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét và phê duyệt dự án trùng tu, tôn tạo di tích.
Tầm Quan Trọng Của Ngôi Đình
Ngôi đình Bái Sơn không chỉ là một di tích văn hóa quý giá mà còn là biểu tượng cho lịch sử đấu tranh của nhân dân Hà Trung trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Việc giữ gìn và tôn tạo ngôi đình là cần thiết không chỉ để bảo vệ di sản văn hóa mà còn để duy trì ký ức lịch sử cho các thế hệ sau.
Tóm lại, với tình trạng hiện tại, sự can thiệp nhanh chóng từ chính quyền và các tổ chức văn hóa là điều hết sức cần thiết để bảo tồn một trong những di sản quý báu của dân tộc.
